TEKES và IPP trong chuyến công tác tại Việt Nam: Các nhóm thực hiện đổi mới sáng tạo hứa hẹn và cơ hội hợp tác giữa Phần Lan và Việt Nam

Tuần vừa qua, Chương trình Đối tác Đổi mới Sáng tạo (IPP) đã tiếp đón một vị khách đặc biệt từ Phần Lan tham gia những hội thảo hợp tác đổi mới sáng tạo tại Việt Nam. Ông Minh Lâm đến từ TEKES – Tổ chức tài trợ đổi mới sáng tạo khoa học công nghệ Phần Lan đã gặp gỡ một số doanh nghiệp khởi nghiệp tiềm năng và một số trung tâm phát triển doanh nghiệp tại Tp Hồ Chí Minh và Đà Nẵng. Ông cũng có cơ hội trao đổi với đại diện của Team Finland tại Việt Nam và một số cơ quan đối tác của TEKES tại Việt Nam đó là NATEC (Cục Phát triển Thị trường và Doanh nghiệp Khoa học Công nghệ) và NATIF (Quỹ đổi mới công nghệ quốc gia)- 2 cơ quan nhà nước hỗ trợ và cung cấp quỹ cho đổi mới sáng tạo. Ông Minh sinh ra ở Việt Nam hiện đang phụ trách về hợp tác giữa Việt Nam van Phần Lan và phụ trách một phần trong nhóm dự án thuộc BEAM – Kinh doanh và ảnh hưởng trong kinh doanh, một chương trình do Bộ Ngoại Giao Phần Lan và TEKES đồng tài trợ với ngân sách 50 triệu euro. Chương trình này hỗ trợ cho các dự án đổi mới sáng tạo của Phần Lan tại các quốc gia đang phát triển. Với tư cách là cầu nối chính giữa các doanh nghiệp Phần Lan và Việt Nam trong tương lai, ông Minh chia sẻ trong chuyến công tác.

 

Minh Lam

Thưa ông Minh, vui lòng chia sẻ với chúng tôi đôi điều về lí lịch, kinh nghiệm và mối liên kết của ông với Việt Nam

  • Thực ra tôi sinh ra tại Việt Nam và học tiểu học tại đây. Bởi vậy, tôi vẫn nhớ khá nhiều thứ về Việt Nam. Sau khi chuyển đến Phần Lan, tôi vẫn rất may mắn khi được tiếp tục sử dụng tiếng Việt Nam với bố mẹ tôi. Trong những năm học phổ thông, tôi đã từng trở về thăm Việt Nam thường xuyên. Đó là khi Việt Nam vừa thực hiện chính sách mở cửa.
  • Tôi bắt đầu làm việc cho TEKES 10 năm trước. Mặc dù công việc chính của tôi là đánh giá những dự án và nguồn tài trợ công cho các công ty Phần Lan nhưng tôi vẫn tham gia những công việc liên quan đến hợp tác quốc tế với những quốc gia khác. Tôi vẫn hoạt động một chương trình tiếp cận thị trường. Hàng năm, chương trình này đã đưa 15 công ty Phần Lan tiếp cận thị trường Hoa Kỳ cũng như một số công ty đến thị trường Trung Quốc.
  • Vì tôi có nguồn gốc từ Việt Nam nên tôi luôn theo dõi sự phát triển của đất nước. Đặc biệt, tôi rất vui khi thấy sự phát triển kinh tế của Việt Nam trong những năm gần đây. Đã có những công ty Phần Lan đang thay đổi sự tập trung của họ đến khu vực Đông Nam Á trong đó có Việt Nam. Để đáp ứng những nhu cầu này, chính phủ Phần Lan đã khởi động chương trình BEAM. Chương trình này đã khai thác những cơ hội này tại các nước đang phát triển. Chúng tôi sẽ cùng với IPP kết nối với các tổ chức Việt Nam cũng như các tổ chức Phần Lan để hai bên cùng có lợi. Ngoài ra, chúng tôi cũng muốn chia sẻ kinh nghiệm của mình trong việc tạo ra một hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia hoạt động tốt. Chúng tôi cũng rất vui khi chứng kiến một môi trường kinh doanh bền vững tại Việt Nam trong đó các doanh nghiệp khởi nghiệp đang được thành lập.

Sau một tuần ở Việt Nam và gặp gỡ một số nhóm và cá nhân quan trọng, điều gì đã để lại ấn tượng với ông và ông nhận thấy kết quả gì từ chuyến đi này? Theo ông, thị trường Việt Nam đã thay đổi như thế nào trong những năm gần đây?

  • Tuy tôi luôn theo dõi thị trường Việt Nam nhưng tôi vẫn chưa có một liên hệ trực tiếp nào với các công ty Việt Nam. Trong thời gian một tuần, tôi đã gặp gỡ gần 40 doanh nghiệp khởi nghiệp và các trung tâm phát triển kinh doanh. Tôi thấy rất thú vị khi thấy những doanh nhân trẻ có cùng đam mê bất kể cho dù họ đang ở Phần Lan, Silicon Valley hay Việt Nam.

Kể từ khi khởi động Chương trình vào tháng Mười Hai năm ngoái, IPP đã mời các công ty đổi mới sáng tạo tại Việt Nam cũng như các tổ chức đổi mới sáng tạo đang phát triển dịch vụ cho các công ty mới thành lập tại địa phương nộp đơn bày tỏ quan tâm. Chúng tôi đã mời những công ty có tiềm năng nhất (khoảng 70  nhóm ) đến tham dự  hội thảo hợp tác đổi mới sáng tạo vòng 2 tại bốn thành phố khác nhau. Thưa ông Minh, ông đã được nghe phần trình bày của hơn 30 nhóm  khác nhau đến từ thành phố HCM, Đà Nẵng và cùng tham gia thảo luận với các công ty đó. Vậy, ông đánh giá thế nào về chất lượng của các nhóm tham dự cũng như là các ý tưởng dự án của họ và ông đo lường các ý tưởng đó thế nào so với các công ty mà ông tiếp cận hàng ngày ở Helsikin ?

  • Các nhóm mà tôi đã gặp rất sáng tạo và tôi có thể thấy rõ rằng cách họ cam kết thực hiện trong công ty hay doanh nghiệp của họ. Trong số đó, có một chủ doanh nghiệp trẻ đã từng bán căn nhà của mình để đầu tư tài chính và theo đuổi giấc mơ trở thành một doanh nhân. Tôi có thể phát biểu rằng các công ty này có thể tương thích với bất kỳ công ty nào ở Helsinki.
  • Tôi nhận thấy rằng chúng ta cần phải nâng cao hơn nữa cho họ các kỹ năng và kiến thức trong quản lý và doanh nghiệp. Ngoài ra, chúng ta cần kết nối các mạng lưới kinh doanh quốc tế hơn nữa. Việc tìm kiếm vốn mồi tại Việt Nam cũng là một vấn đề còn nan giải. Tôi tin rằng IPP có thể hỗ trợ tài chính cho một số dự án ở giai đoạn đầu và để hiệu quả lâu dài IPP cũng có thể giới thiệu chương trình đào tạo quản lý cho các doanh nghiệp.

Theo ông, thị trường Việt Nam có tiềm năng lớn không? Các công ty của Phần Lan có quan tâm nhiều hơn đến thị trường Việt Nam không?

  • Tất nhiên là có. Chúng ta đang mở cửa cho các công ty nước ngoài có cơ hội đầu tư tại Việt Nam. Ngày càng có nhiều người học tập ở nước ngoài và họ đã trở về Việt Nam để làm việc. Nhiều người trong số họ đã học tại các trường đại học có danh tiếng. Các chi phí lao động ở Việt Nam vẫn còn khá thấp so với Trung Quốc. Tôi biết một vài công ty của Phần Lan đang xem xét việc chuyển một số hoạt động kinh doanh của họ từ Trung Quốc sang Việt Nam.
  • Tất nhiên rằng họ sẽ gặp phải một số thách thức nhưng tôi hy vọng sẽ thay đổi theo thời gian.
  • Đây có lẽ là thời gian thích hợp và quan trọng nhất. Theo quan điểm từ các công ty của Phần Lan, Tekes và chương trình BEAM sẽ giúp các công ty tìm kiếm được nhiều cơ hội hơn nữa. Như ở Việt Nam, chúng tôi đã có chương trình đổi mới sáng tạo – IPP cùng với các đồng nghiệp của chúng tôi từ các tổ chức của Team Finland.

Trong chuyến công tác vừa qua, ông đã trao đổi về khả năng hợp tác giữa các cơ quan đổi mới sáng tạo công của Việt Nam và Phần  Lan, Tekes, NATIF và NATEC. Xin ông cho biết  thêm những lý do và mục tiêu cho sự hợp tác này. Tại sao nó sẽ có lợi cho cả Phần Lan và Việt Nam?

  • Việt Nam đang cố gắng để phát triển hệ thống đổi mới sáng tạo của riêng mình nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp và các viện nghiên cứu. Chúng tôi rất vui mừng để chia sẻ kinh nghiệm của chúng tôi trong việc xây dựng một hệ thống đổi mới sáng tạo theo đẳng cấp quốc tế  trong đó Phần Lan và Tekes được nhiều tổ chức biết đến. Phần Lan sẽ kết thúc viện trợ trực tiếp cho Việt Nam trong một vài năm tới. Bây giờ là thời điểm thích hợp nhất để xây dựng năng lực và bắt đầu hợp tác kinh doanh.
  • Trong tương lai gần, tôi mong muốn thấy các dự án đồng tài trợ từ phía các tổ chức đối tác của chúng tôi như NATECT, NATIF hỗ trợ các tổ chức Việt Nam và Tekes sẽ cung ứng nguồn tài trợ từ phía bên Phần Lan.

Ông dự định khi nào sẽ trở về Việt Nam?

  • Chúng tôi sẽ có một đoàn doanh nghiệp của Phần Lan và một vài nhân sự chủ chốt sẽ đến Việt Nam vào tháng Năm và họ sẽ tìm kiếm các bước hợp tác tiếp theo giữa Phần Lan và Việt Nam. Tôi sẽ cố gắng để trở lại khi có cơ hội và cần thiết. Một điều chắc chắn rằng những công ty mà tôi đã gặp ở Việt Nam đã tạo ấn tượng rất lớn đối với tôi. Doanh nhân trẻ Việt  cùng chia sẻ niềm đam mê của họ mà tôi đã từng thấy như ở các nước khác. Tôi hy vọng rằng những nỗ lực kinh doanh của họ sẽ được nuôi dưỡng và khuyến khích hơn nữa trong tương lai.

Chúng tôi hy vọng sẽ gặp lại ông trong năm nay. Cảm ơn ông rất nhiều vì đã tham gia chuyến đi này, và giành thời gian quý báu của mình để tư vấn cho chúng tôi và các bên liên quan.